Forsíða / Heimildir og ítarefni / Viðtöl, bækur og myndir

Hér finnurðu valin viðtöl og fyrirlestra, bækur og heimildarmyndir um hugvíkkandi efni. Efnið gefur innsýn í rannsóknir, persónulega reynslu og ólík sjónarmið.

Nánari umfjöllun um rannsóknaniðurstöður og heimildaval er á síðunum Rannsóknir og meðferð og Heimildir og ítarefni.

Velja kafla

• Viðtöl og fyrirlestrar
• Bækur og heimildarmyndir
• Heimildir og notkun efnisins
• Tengt efni

Hér segja rannsakendur, meðferðaraðilar og málsvarar frá rannsóknum, reynslu og afstöðu til hugvíkkandi efna. Efnið endurspeglar ólík sjónarmið.

Viðtölin og fyrirlestrarnir eru á ensku. Við hverja kynningu geturðu horft á myndbandið eða fylgt tengli á upprunalega efnið.

David Nutt er geðlæknir og prófessor við Imperial College London. Hann rannsakar hvernig geðvirk efni verka á heilann og mögulega notkun þeirra í meðferð.

Í fyrirlestrinum The New Psychedelic Revolution fjallar hann um verkun hugvíkkandi efna og hvernig lagalegar hindranir hafa haft áhrif á rannsóknir á þeim.

David Nutt hjá Imperial College London

Fyrirlestur: The New Psychedelic Revolution

Oxford Psychedelic Society · 2019

Opna myndbandið á YouTube

David Yaden rannsakar breytt meðvitundarástand, hugvíkkandi reynslu og áhrif slíkrar reynslu á líðan og hegðun. Hann starfar við Johns Hopkins-háskóla.

Í þessu viðtali fjallar hann um upplifanir þar sem sjálfið víkur úr forgrunni og tengsl við aðra eða umhverfið verða sterkari. Hann ræðir meðal annars andlega reynslu, hugvíkkandi efni og mögulegar breytingar á lífi fólks í kjölfarið.

Um rannsóknir og áherslur David Yaden hjá Johns Hopkins

Viðtal: Self-Transcendence, Psychedelics, and Behavior Change

Passion Struck með John R. Miles · 2022

Opna myndbandið á YouTube

Katrin Preller er taugavísindakona sem rannsakar áhrif hugvíkkandi efna á heilastarfsemi, tilfinningar og samskipti fólks. Hún notar meðal annars heilamyndatöku til að kanna tengsl breytinga í heilanum við upplifun fólks.

Í TEDx-fyrirlestrinum Your Brain on Psychedelics fjallar hún um hvað rannsóknir sýna um áhrif þessara efna á úrvinnslu tilfinninga og félagslegra upplýsinga.

Katrin Preller hjá Háskólanum í Zürich

Fyrirlestur: Your Brain on Psychedelics

TEDxMarin · 2020

Opna myndbandið á YouTube

Michael Bogenschutz er geðlæknir og rannsakandi sem hefur kannað möguleika psilocybin í meðferð við fíkn, sérstaklega áfengisvanda.

Í þessum fyrirlestri frá Breaking Convention 2017 fjallar hann um fyrstu rannsóknir á psilocybin með sálfræðilegri meðferð við áfengisvanda. Hann kynnir fyrstu niðurstöður og hvernig þær lögðu grunn að frekari rannsóknum.

Michael Bogenschutz hjá NYU Langone

Fyrirlestur: Psilocybin Assisted Treatment for Alcohol Dependence: A Proof of Concept Study

Breaking Convention · 2017

Opna myndbandið á YouTube

Balázs Szigeti er rannsakandi sem kannar hvernig greina má áhrif hugvíkkandi efna frá áhrifum væntinga og lyfleysu. Hann hefur meðal annars rannsakað örskömmtun með aðferð þar sem þátttakendur útbjuggu sjálfir örskammta og lyfleysu samkvæmt leiðbeiningum og reynt var að leyna þeim hvað þeir tóku hverju sinni.

Í þessu viðtali fjallar hann um niðurstöðurnar, hlutverk væntinga og vandann sem skapast þegar þátttakendur átta sig á hvort þeir hafi fengið virkt efni eða lyfleysu.

Lesa örskömmtunarrannsókn Szigeti og samstarfsfólks

Viðtal: Microdosing and the Placebo Effect

Psychedelic Medicine Podcast

Opna myndbandið á YouTube

Bruce Poulter er hjúkrunarfræðingur með meistaragráðu í lýðheilsu. Hann hefur starfað sem meðferðaraðili og meðrannsakandi í klínískum rannsóknum á MDMA við áfallastreituröskun og sinnt kennslu og handleiðslu meðferðaraðila.

Í samtalinu The Art of Psychedelic Psychotherapy ræða hann og Marcela Ot’alora reynslu sína af starfi með hugvíkkandi meðferð og nálgun sína sem meðferðaraðilar.

Frumrannsókn Ot’alora, Poulter og samstarfsfólks (2018)

Viðtal: The Art of Psychedelic Psychotherapy

KDome Microdome · með Marcela Ot’alora · 2020

Opna myndbandið á YouTube

Rick Doblin stofnaði MAPS árið 1986 og hefur lengi verið málsvari rannsókna og löglegs aðgengis að hugvíkkandi meðferð. Hann hefur doktorspróf í opinberri stefnumótun frá Harvard og hefur unnið að fjármögnun rannsókna og breytingum á lagaumhverfi þeirra.

Í þessum TED-fyrirlestri frá 2019 kynnir hann framtíðarsýn sína um notkun hugvíkkandi efna með sálfræðilegri meðferð, meðal annars við áfallastreituröskun. Fyrirlesturinn endurspeglar væntingar hans og stöðu rannsóknanna á þeim tíma.

Um Rick Doblin og starf hans hjá MAPS

Fyrirlestur: The Future of Psychedelic-Assisted Psychotherapy

TED · 2019

Opna myndbandið á YouTube

Hér eru valdar bækur og heimildarmyndir sem kynna hugvíkkandi efni, rannsóknir og reynslu fólks fyrir almennum lesendum og áhorfendum. Þú þarft ekki fræðilegan bakgrunn til að njóta þeirra.

Hverju verki fylgir stutt kynning, tenglar og atriði sem gagnlegt er að hafa í huga við lestur eða áhorf.

Í þessari fjögurra þátta heimildaröð leiðir Michael Pollan áhorfendur um sögu, rannsóknir og reynslu af LSD, psilocybin, MDMA og meskalíni. Hver þáttur fjallar um eitt efni og fléttar saman viðtölum, persónulegum frásögnum og sögulegu myndefni.

Þættirnir eru aðgengilegur inngangur fyrir þau sem kjósa að kynnast viðfangsefninu í gegnum myndir og frásagnir.

Viðtökur: Stuart Heritage fjallaði jákvætt um þættina í The Guardian.

Hafðu í huga: Þættirnir komu út árið 2022 og endurspegla rannsóknir og væntingar þess tíma. Persónulegar sögur skipa stóran sess og sýna hvernig einstaklingum hefur farnast, en segja ekki til um árangur meðferðar almennt.

Kynning og sýnishorn hjá Netflix

Geðlæknirinn Julie Holland fjallar um þörf okkar fyrir tengsl og hvernig einmanaleiki og tilfinning fyrir að tilheyra hafa áhrif á líðan. Hún tengir umfjöllun um heilastarfsemi við reynslu af nánd, samkennd og samfélagi.

Hugvíkkandi efni eru hluti af viðfangsefninu, en bókin fjallar einnig um hugleiðslu, náttúru og aðrar leiðir til að styrkja tengsl við sjálfan sig og aðra.

Viðtökur: Bókin fékk jákvæðan dóm hjá Kirkus Reviews, sem taldi hana umhugsunarverða umfjöllun um tengsl og hugvíkkandi reynslu.

Hafðu í huga: Holland skrifar út frá reynslu sinni sem geðlæknir og eigin sýn á tengsl og líðan. Bókin er almenn fræðsla og hugleiðing um viðfangsefnið fremur en leiðbeiningar um tiltekna meðferð.

Um bókina á vef höfundar

Efnið er á ensku. Bækur eru yfirleitt til sölu og aðgangur að myndefni getur krafist áskriftar, greiðslu eða skráningar. Framboð og textun geta verið mismunandi eftir löndum. Jákvæður ritdómur segir að gagnrýnanda hafi líkað verkið. Hann sannar ekki að læknisfræðilegar fullyrðingar þess séu réttar.

Viltu byrja á stuttri fræðslu frá heilbrigðisstofnun? NCCIH býður ókeypis yfirlit um psilocybin, rannsóknir og áhættu. Tilvísanir í dóma og kynningar voru skoðaðar 20. október 2026.

Við hverja kynningu eru tenglar á verkið, viðtalið eða frekari upplýsingar. Ritdómar gefa innsýn í viðtökur verkanna, en persónulegar frásagnir lýsa reynslu einstaklinga.

Umfjöllun um rannsóknaniðurstöður er á síðunni Rannsóknir og meðferð. Nánar um heimildaval og ritstjórn má lesa undir Heimildir og ritstjórn.

Ritstjórnarleg yfirferð: 28. október 2026.

• Heimildir og ritstjórn
  Um heimildaval, yfirferð efnis og ritstjórnarlega ábyrgð.
• Reynsla og hefðir
  Persónulegar frásagnir, hefðir og ólíkar leiðir til að skilja hugvíkkandi reynslu.
• Persónuvernd
  Um meðferð persónuupplýsinga og notkun ytri myndspilara á vefnum.